Nieuwe Energiewet 2026: dit verandert er voor consumenten

Vanaf 1 januari 2026 geldt in Nederland een nieuwe Energiewet. Die moet de energiemarkt beter laten aansluiten op een wereld waarin huishoudens steeds vaker zelf stroom opwekken, opslaan en flexibel gebruiken. De wet vervangt verouderde regels en geeft consumenten meer keuze en bescherming.

Eén wet voor een moderne energiemarkt
De vorige Gas- en Elektriciteitswetgeving was ruim 25 jaar oud en geschreven voor een tijd waarin energie vooral centraal werd opgewekt. Inmiddels wekken miljoenen huishoudens zelf stroom op met zonnepanelen, rijden elektrisch en maken gebruik van slimme technologie. De nieuwe Energiewet bundelt en actualiseert alle regels, zodat het energiesysteem beter aansluit op deze ontwikkelingen en klaar is voor een klimaatneutrale toekomst.

Meer keuzevrijheid voor consumenten
De wet zorgt ervoor dat consumenten meer te kiezen hebben. Grote energieleveranciers worden verplicht om ook dynamische contracten aan te bieden, waarbij prijzen per uur of kwartier kunnen verschillen. Daarnaast moeten alle leveranciers een standaard modelcontract aanbieden: zowel een variabel contract voor onbepaalde tijd als een vast contract van minimaal één jaar. Dit maakt het eenvoudiger om contracten te vergelijken en bewust te kiezen.

Slimmer omgaan met het volle stroomnet
Netcongestie, oftewel een overvol elektriciteitsnet, is een groeiend probleem. De nieuwe Energiewet zet daarom in op slimmer netgebruik. Door flexibiliteit, vraagsturing en betere afspraken tussen netbeheerders en gebruikers kan het net efficiënter worden benut. Ook wordt het mogelijk om zelf opgewekte energie te delen met buren of binnen energiegemeenschappen, onder duidelijke voorwaarden.

Meer bescherming en duidelijkheid
De wet versterkt ook de positie van consumenten. Gaat een energieleverancier failliet, dan blijven de voorwaarden van het contract behouden als een andere partij het overneemt. Is dat niet mogelijk, dan geldt een wettelijke vangnetregeling. Daarnaast komt er een certificering voor onafhankelijke en gratis energievergelijkingssites, zodat consumenten beter kunnen vertrouwen op de informatie die zij gebruiken.

Algemene voorwaarden aangepast aan nieuwe regels
Met de invoering van de nieuwe Energiewet worden ook de sectorbrede algemene voorwaarden herzien. Die stammen nog uit 2017 en sluiten niet meer goed aan op de huidige markt. Door deze te actualiseren, wordt gezorgd voor duidelijkere en beter passende afspraken voor een moderne energiemarkt.